Zelfs voor de grootste wielerwedstrijd op aarde was het in een wereldstad als Barcelona knokken voor een plek onder de (overvloedige) zon. Maar het moet gezegd: de Catalaanse metropool en de Tour toonden zich, geheel conform de slogan, un bon tàndem.
De straten werden overspoeld door één lange, geelgekleurde golf van blijdschap en trots. In de talrijke botigues oficials ging de merchandising vlot over de toonbank. En op het openbaar vervoer werd het gebruikelijke gemopper over de tanende openbare dienstverlening overstemd door enthousiaste conversaties over el Tour de França.
Via een buitenlandse Grand Départ laat je de Tour nieuwe regio’s en een nieuw publiek bereiken.
De Grand Départ vanuit Barcelona was hoe dan ook ‘grensverleggend’: het was de meest zuidelijke Tourstart in de geschiedenis. De hoofdstad van Catalonië, op 41°23’ noorderbreedte, onttroonde Porto-Vecchio, de op 41°35’ noorderbreedte gelegen Corsicaanse gemeente die in 2013 de honderdste Tour op gang mocht vlaggen.
Volgend jaar is Edinburgh aan de beurt. De Schotse hoofdstad neemt dan de fakkel over van Kopenhagen als meest noordelijke Tourstart ooit. In 2029 schuift mogelijk ook de oostelijke grens op: van Berlijn (Grand Départ in 1987) naar Ljubljana – de kandidatuur van de Sloveense hoofdstad moet nog worden bekrachtigd.
“En we hebben ook al plannen om vanuit Saint-Pierre-et-Miquelon te vertrekken”, verwijst Christian Prudhomme gekscherend naar een Franse eilandengroep voor de Canadese kust. De Tourbaas, verantwoordelijk voor de keuze van de Grands Départs, gebruikt die kwinkslag om aan te geven dat het niet draait om het verleggen van geografische grenzen. “Waar het wel om gaat, is dat steeds meer mensen van de Tour gaan houden. Via een buitenlandse Grand Départ laat je de Tour nieuwe regio’s en een nieuw publiek bereiken.”
De Grand Départ in Barcelona was de 27ste buiten Frankrijk – de Nederlandse hoofdstad Amsterdam beet in 1954 de spits af. Onder leiding van Prudhomme, die aan zijn twintigste Ronde van Frankrijk als directeur is begonnen, is het aantal niet-Franse Tourstarts aanzienlijk opgedreven.
Buitenlandse steden betalen een pak meer dan Franse. Barcelona legde voor deze Tourstart 8 miljoen euro exclusief btw op tafel – het startticket voor Rijsel bedroeg vorig jaar 4,8 miljoen euro. Een meer dan aardig extraatje voor ASO, de Tourorganisatie die in het laatste boekjaar 2024 375 miljoen euro omzet realiseerde.
We zullen nooit naar een plek gaan waar de passie voor de koers of de fiets ontbreekt. Als dat enthousiasme er is, dan volgt het economische succes vanzelf.
Toch ontkent de Tourbaas dat de commercie primeert. “Zo’n Grand Départ mag vooral niet kunstmatig worden”, zegt Prudhomme. “Het kan niet zomaar zijn: ‘Hier, we geven jullie een grote zak geld.’ We zullen nooit naar een plek gaan waar de passie voor de koers of de fiets ontbreekt. Als dat enthousiasme er is, dan volgt het economische succes vanzelf. Maar je mag de volgorde nooit omdraaien.”
“Soms hangt de keuze samen met de aanwezigheid van kampioenen”, geeft Prudhomme aan. “In 2019 vertrokken we vanuit Brussel naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van de eerste Tourzege van Eddy Merckx en de honderdste verjaardag van de gele trui, waar Merckx hét symbool van is. In 2022 gingen we van start in Kopenhagen, vooral vanwege de daar aanwezige fietscultuur. Met Barcelona kozen we voor een sportstad met een wielertraditie en een rijke geschiedenis in het organiseren van grote evenementen.”
De grenzen van de Tour zijn dus de grenzen van de passie voor de wielersport/fiets. Althans in theorie, want er is ook de UCI-reglementering. De internationale wielerunie heeft bepaald dat een Grand Départ niet verder dan op vier uur vliegen en twee uur tijdsverschil van Frankrijk mag plaatsvinden.
Die regel geldt sinds de wereldwielerbond organisatoren van WorldTour-rittenwedstrijden een uitzondering toestaat om eens om de vier jaar één dag eerder te vertrekken en een extra rustdag in te lassen voor een transfer. De Tour gebruikte die uitzondering in 2022 voor Kopenhagen en gaat ook volgend jaar in Edinburgh al op vrijdag van start.
In het kader van een antidopingbeleid sta ik dan ook achter die UCI-regel. Het is een bescherming voor de renners, ook al worden onze mogelijkheden erdoor beperkt.
“We kregen ooit al kandidaturen uit Guadeloupe”, vertelt Prudhomme. “Guadeloupe is wielergek, de Ronde van Guadeloupe is ongelooflijk populair, maar volgens het reglement is een Tourstart daar niet mogelijk. Of neem La Réunion, het ‘eiland van het grote spektakel’ genoemd. Alleen al de route langs de drie beroemde keteldalen Cilaos, Mafate en Salazie is adembenemend. Het zou fantastisch zijn om beelden daarvan wereldwijd uit te zenden, maar het is twaalf uur vliegen.”
Als morgen de Franse president zegt dat hij dit wil, zou de UCI, die wordt voorgezeten door de Fransman David Lappartient, misschien een uitzondering toestaan, oppert Prudhomme. “Maar dan nog is het de vraag of het verstandig zou zijn om renners aan het begin van een zeer zware duurinspanning X uren te laten vliegen en met een jetlag op te zadelen. In het kader van een antidopingbeleid sta ik dan ook achter die UCI-regel. Het is een bescherming voor de renners, ook al worden onze mogelijkheden erdoor beperkt.”
Mijn aankomst in Kopenhagen is toch ietwat verrassend. De stad mag dan wel bekend staan als fietshoofdstad van Europa, de Grand Départ van de Tour...
Uw browser voldoet niet aan de minimale vereisten om deze website te bekijken. Onderstaande browsers zijn compatibel. Mocht je geen van deze browsers hebben, klik dan op het icoontje om de gewenste browser te downloaden.
